Nghĩ rõ trước: tiếng Anh của con năm nay bắt đầu từ đâu

Trường thường có quy trình riêng

Phần lớn học khu (school district) sẽ tìm hiểu ngôn ngữ gia đình sử dụng khi con đăng ký nhập học, rồi dựa vào đó quyết định có cần đánh giá thêm hay không và cung cấp những hình thức hỗ trợ ngôn ngữ nào. Đây là quy trình có sẵn, phụ huynh không cần tự sắp xếp.

Vì vậy việc nên làm trước khi đi là tìm hiểu quy trình của học khu bạn định đến trông thế nào, diễn ra lúc nào, và có những hình thức hỗ trợ nào. Mấy câu này hỏi thẳng học khu là có câu trả lời.

Tách “nghe nói” và “đọc viết” ra mà nhìn

Nhiều trẻ tiến bộ trong giao tiếp hằng ngày nhanh hơn phụ huynh nghĩ, nhưng đọc và viết trong các môn học lại là chuyện khác: việc đó cần thời gian lâu hơn, vì nó liên quan cùng lúc đến ngôn ngữ và nội dung môn học.

Vì vậy nếu chỉ dựa vào “con đã dám nói chuyện với bạn rồi” để đánh giá thì dễ đánh giá quá cao; còn nếu chỉ dựa vào “bài tập của con vẫn rất vất vả” thì lại dễ đánh giá quá thấp. Tách riêng hai phần ra mới thấy rõ tiến độ thực tế.

Lớp này cũng ảnh hưởng đến phiên bản câu chuyện mà bạn được nghe. Trang này có một bài khác về “khi con về nhà kể một chuyện xảy ra ở trường, hãy ghi lại trước rồi mới quyết định có hỏi hay không”. Lời con kể lại cũng đi qua cùng lớp ngôn ngữ đó, nên bài kia khuyên chép nguyên lời con nói, đừng dịch thành ý mà bạn nghĩ là con muốn nói.

Mục tiêu của năm đầu nên đặt ở chỗ khác

Thay vì đặt mục tiêu năm đầu vào điểm số, nên đặt vào mấy việc cơ bản hơn, cũng là nền tảng cho những gì đến sau.

• Con chịu đi học
• Con nói được là mình nghe không hiểu, cần giúp đỡ
• Con có một hai người để nói chuyện
• Con biết gặp chuyện ở trường thì tìm ai
• Con có một môn học hay hoạt động nào đó để phát huy

Những việc phụ huynh có thể làm

Những việc này đều không cần được đào tạo chuyên môn, mà giúp ích cho con không nhỏ.

• Giữ tiếng mẹ đẻ: điều này không cản trở việc học, mà còn là nguồn lực quan trọng của con
• Liên lạc với giáo viên, để thầy cô biết tình hình gia đình bạn
• Coi chuyện “nghe không hiểu” là bình thường, con mới dám nói ra
• Tìm ra những chỗ con phát huy được ngoài ngôn ngữ (thể thao, âm nhạc, toán và khoa học tự nhiên, mỹ thuật)
• Chấp nhận rằng giai đoạn đầu sẽ chậm, và cho con biết là bạn chấp nhận điều đó

Những việc không nên làm

Có những cách làm xuất phát từ ý tốt, nhưng thực tế lại tăng áp lực mà hiệu quả có hạn.

Mới đến đã cho con học thêm thật nhiều ngoài giờ thường sẽ chiếm mất thời gian con làm quen với môi trường và kết bạn, mà hai việc đó lại thường giúp ích cho ngôn ngữ trực tiếp hơn. Ngoài ra, chuyển hẳn cả nhà sang nói tiếng Anh có thể khiến con mất đi nơi duy nhất con diễn đạt được trọn vẹn bản thân.

Nếu bạn thật sự lo về tiến độ, hãy nói chuyện với giáo viên, thay vì tự mình tăng thêm. Giáo viên thấy được tình hình thực tế của con ở trường, phần mà ở nhà bạn không thấy được.

Trang này có một bài khác về “hỏi rõ con thực sự tham gia trong lớp thế nào, không chỉ hỏi điểm số”. Khi đã xác định điểm xuất phát, điều cần xem tiếp theo là chuyện đó. Trang này có một bài khác về “tìm hiểu trường cung cấp mô hình hỗ trợ tiếng Anh nào”. Trang này có một bài khác về “điền phiếu khảo sát ngôn ngữ gia đình cho đúng sự thật, vì nó quyết định quy trình phía sau”.

Phạm vi của bài này

Bài này giải thích việc đặt kỳ vọng và những hướng có thể hỏi, không đánh giá trình độ ngôn ngữ của bất kỳ đứa trẻ nào, và không đưa ra lời khuyên chuyên môn về giáo dục, tâm lý hay trị liệu ngôn ngữ. Việc sắp xếp thực tế cho con hãy lấy kết quả đánh giá của trường và nhận định của chuyên gia làm chuẩn.