Giá bạn thấy chưa phải giá cuối cùng: tính thuế bán hàng và tiền tip vào ngân sách

Giá niêm yết thường chưa gồm thuế

Khác với cách làm ở nhiều nước, ở phần lớn nơi tại Mỹ giá hàng niêm yết là giá trước thuế, thuế bán hàng (sales tax) đến lúc tính tiền mới cộng vào. Vì vậy con số trên kệ không phải con số bạn phải trả.

Thuế suất do tiểu bang và địa phương tự quyết định, nên dời sang tiểu bang khác, thậm chí sang thành phố khác trong cùng tiểu bang, cùng một món hàng có thể phải trả số tiền khác nhau. Có tiểu bang không có loại thuế này, có tiểu bang xử lý riêng cho một số loại hàng (ví dụ một số thực phẩm).

Trên thực tế, điều này có nghĩa là: tập thói quen “thấy giá niêm yết thì cộng lên một chút”, không cần thuộc thuế suất. Mới dọn đến nơi mới, mấy lần tính tiền đầu để ý xem thực tế bị cộng thêm bao nhiêu.

Tiền tip là khoản riêng, theo một logic khác

Tiền tip không phải thuế, nó không tự xuất hiện trên hóa đơn (trừ khi đi nhóm đông hoặc ở một số nơi đặc biệt, lúc đó hóa đơn sẽ ghi riêng phí phục vụ). Đó là số tiền bạn tự quyết định thêm vào lúc thanh toán.

Nơi nào có lệ tip phụ thuộc vào hình thức phục vụ chứ không phụ thuộc vào số tiền. Nhà hàng có người phục vụ tại bàn, giao đồ ăn, taxi hoặc xe gọi qua ứng dụng, cắt tóc, và một số dịch vụ tận nhà thường đều có lệ tip. Gọi món ở quầy hay mua hàng bán lẻ thì không nhất thiết.

Mấy năm gần đây, nhiều màn hình thanh toán hiện thẳng các mức phần trăm gợi ý để bạn chọn. Đó là gợi ý, không phải quy định, nhưng cũng đừng vì vậy mà nghĩ có thể bỏ qua hẳn: ở nơi có phục vụ tại bàn, bỏ qua sẽ bị hiểu là bạn tỏ ý không hài lòng rõ ràng.

Xử lý thế nào cho đỡ mệt

Thay vì mỗi lần tính nhẩm, nên tạo vài thói quen cố định.

• Khi ước tính chi phí sinh hoạt, để số tiền thực trả cao hơn giá niêm yết một chút
• Ngân sách ăn ngoài phải tính riêng tiền tip, đừng ước theo giá trên thực đơn
• Mới đến nơi mới, mấy lần tính tiền đầu xem biên lai để biết thực tế bị cộng thêm bao nhiêu
• Nếu hóa đơn đã có phí phục vụ thì không cần tip thêm lần nữa
• Giữ một ít tiền mặt, có nơi đưa tiền mặt tiện hơn

Vì sao đáng để ý nghiêm túc

Điểm chung của hai khoản này là: mỗi lần chênh không nhiều, nhưng chúng có mặt trong gần như mọi lần bạn chi tiêu. Vì vậy tác động của chúng lên chi tiêu hằng tháng đều đặn hơn và dễ bị đánh giá thấp hơn một khoản chi lớn thỉnh thoảng mới có.

Tháng đầu sau khi đến Mỹ đặc biệt dễ bị hụt, vì đó đúng là lúc mua sắm nhiều nhất. Tính trước hai khoản này vào dự tính thì đỡ được một lần ngỡ ngàng “sao lại lố nữa rồi”.

Trang này có một bài khác về “nghĩa vụ khai thuế: trước hết xác định mình có hay không”. Khoản bị cộng thêm lúc mua hàng và chuyện đó là hai việc khác nhau.

Phạm vi của bài này

Bài này giải thích cấu trúc giá và tập quán xã hội khi chi tiêu hằng ngày, để tham khảo khi lập ngân sách sinh hoạt. Thuế suất và quy định khác nhau theo từng tiểu bang, từng địa phương và có thay đổi; bài không liệt kê thuế suất nào, và không phải là lời khuyên về thuế hay tài chính.