Đọc hết từng điều trong hợp đồng thuê, nhất là chấm dứt sớm và hoàn tiền cọc

Vì sao không thể chỉ xem tiền thuê và thời hạn

Tiền thuê và thời hạn là hai mục dễ thấy nhất, và thường cũng là thứ bạn đã thỏa thuận xong. Thứ thật sự gây ra khoản chi bất ngờ là những điều khoản mà lúc ký bạn không nghĩ mình sẽ dùng đến.

Mà sinh viên quốc tế đặc biệt dễ dùng đến vài điều trong đó: chấm dứt hợp đồng sớm (vì hết học kỳ, chuyển trường, hoặc thay đổi kế hoạch), cho thuê lại (mấy tháng hè không ở), hoàn tiền cọc (khi dọn đi). Mấy điều này đáng đọc từng chữ.

Những điều khoản hay sinh chuyện nhất

Trước khi ký, tìm xem mấy điều này nằm ở đâu và chắc chắn mình đã hiểu. Không hiểu thì hỏi, đừng tự cho rằng đó là cách viết tiêu chuẩn.

• Chấm dứt sớm: phải trả gì? Phải báo trước bao lâu? Có phương án thay thế không (tìm người nhận lại hợp đồng)?
• Tiền cọc: trường hợp nào bị trừ? Hạn và cách hoàn trả?
• Tự động gia hạn: hết hạn thì tự động kéo dài hay tự động kết thúc? Phải báo ý định trước lúc nào?
• Cho thuê lại và khách đến ở: mùa hè không ở thì có được cho thuê lại không? Khách ở lâu dài có bị giới hạn không?
• Trách nhiệm sửa chữa: cái nào thuộc chủ nhà, cái nào thuộc bạn? Báo hỏng bằng cách nào?
• Chi phí do ai trả: điện, nước, gas, internet, rác, phí khu dân cư, mỗi khoản ai trả?

Hứa miệng không tính

Lúc đi xem nhà, chủ nhà hoặc người môi giới hay nói thêm vài điều kiện bằng miệng: “mùa hè cho thuê lại được”, “tiền cọc chắc chắn hoàn đủ”, “cái đó sau này sẽ sửa”. Những điều này nếu không ghi vào hợp đồng thì sau này rất khó đòi.

Cách làm rất đơn giản: lời hứa miệng nào bạn quan tâm, nhờ họ ghi vào hợp đồng, hoặc ít nhất giữ lại trao đổi bằng văn bản (email, tin nhắn). Đây là biến trí nhớ thành bằng chứng, không liên quan đến chuyện tin hay không tin.

Đọc không hiểu thì tìm ai

Ngôn ngữ trong hợp đồng thuê khác tiếng Anh thường ngày khá nhiều, và mỗi tiểu bang có quy định khác nhau. Đọc không hiểu không có nghĩa là tiếng Anh của bạn kém.

Phần lớn các trường có dịch vụ pháp lý cho sinh viên (student legal services) hoặc bộ phận tư vấn nhà ở, có thể đọc hợp đồng giúp sinh viên, thường miễn phí. Chi phí nhờ họ xem một lần trước khi ký thấp hơn rất nhiều so với việc sau này mới phát hiện điều khoản bất lợi.

Chừa một đêm trước khi ký

Lúc xem nhà thường có áp lực: “còn người khác đang xem”, “ký hôm nay có ưu đãi”. Áp lực đó là thật, nhưng thứ bạn ký là cả một năm.

Nếu hoàn cảnh cho phép, mang hợp đồng về đọc một đêm rồi hãy ký. Chỗ nào không hiểu thì ghi ra, hôm sau hỏi cho rõ. Căn nhà thật sự đắt khách thì có thể không chờ được, nhưng ít nhất bạn phải biết mình đang đánh đổi trong hoàn cảnh nào.

Về hợp đồng thuê, trang Thuê nhà có cả một loạt bài

Trọng tâm của bài này là đọc hết từng điều, nhất là chấm dứt sớm và tiền cọc. Còn khi những chuyện đó thật sự xảy ra thì mỗi chuyện có cách xử lý riêng, và các bài đó nằm ở một trang khác.

Các bài dưới đây nằm ở trang Thuê nhà, đọc tiếp sau bài này.

• Trang này (trang Thuê nhà) có một bài khác về “mấy điều khoản tốn tiền nhất trong hợp đồng thuê: phải hiểu trước khi ký”
• Trang này (trang Thuê nhà) có một bài khác về “khi buộc phải dọn đi sớm, hãy xem hợp đồng thuê trước”
• Trang này (trang Thuê nhà) có một bài khác về “làm sao lấy lại tiền cọc, những việc phải làm ngay từ ngày dọn vào”
• Trang này có một bài khác về “ngày dọn vào, chụp lại mọi hư hỏng có sẵn”
• Trang này có một bài khác về “nói rõ và ghi lại chuyện chi phí, khách đến chơi và dọn dẹp”, dành cho trường hợp có bạn cùng phòng

Phạm vi của bài này

Bài này đưa ra những hướng cần chú ý và gợi ý câu hỏi khi đọc hợp đồng thuê. Bài không giải thích hiệu lực pháp lý của bất kỳ điều khoản nào, và không phải là lời khuyên pháp lý. Quy định về thuê nhà khác nhau giữa các tiểu bang, vấn đề cụ thể xin hỏi dịch vụ pháp lý cho sinh viên của trường hoặc chuyên gia có đủ tư cách.