New York bỏ NYSESLAT, chuyển sang WIDA: điểm ra khỏi diện ELL chưa công bố

Nhập học: NYSITELL quyết định con có phải ELL không

Quy chế 8 NYCRR 154-2.3 của tiểu bang New York quy định học khu phải bắt đầu xác định ngay khi con ghi danh lần đầu (hoặc ghi danh lại), trước khi xong mọi bước chỉ được xếp lớp tạm.

• Bản câu hỏi về ngôn ngữ ở nhà (Home Language Questionnaire): nhân viên đủ chuẩn đưa cho phụ huynh điền.
• Phỏng vấn: nói chuyện với con bằng tiếng Anh và tiếng mẹ đẻ của con, xem hồ sơ học tập trước đây.
• NYSITELL: học sinh mới mà ở nhà nói ngôn ngữ khác tiếng Anh, cần sàng lọc, sẽ thi trong 10 ngày học đầu tiên khi vào trường ở tiểu bang New York, gồm nghe, nói, đọc, viết. Điểm thấp hơn mức tiểu bang đặt ra thì được xác định là ELL.
• Học khu phải báo cho phụ huynh trong vòng 5 ngày học sau khi xác định; thành phố New York làm bằng cách gửi thư, kèm điểm và bước tiếp theo, mời phụ huynh dự buổi giới thiệu (orientation).
• NYSITELL sẽ dùng đến mùa thu năm 2027, sau đó thay bằng WIDA Screener.

Thấy xác định sai: xin xét lại trong vòng 45 ngày học

Theo 154-2.3(b), phụ huynh (hoặc giáo viên được phụ huynh đồng ý, hoặc chính học sinh đủ 18 tuổi) có thể yêu cầu bằng văn bản xem lại tư cách ELL trong vòng 45 ngày học sau lần xác định đầu tiên. Học khu phải ra quyết định trong vòng 10 ngày học sau khi nhận yêu cầu; nếu cần ủy ban giáo dục đặc biệt tham gia thì kéo dài đến 20 ngày học.

Nếu tiếng Anh của con thật ra theo kịp, hãy nộp yêu cầu xét lại bằng văn bản, kèm bằng chứng về trình độ tiếng Anh, ví dụ điểm môn tiếng Anh hoặc chứng chỉ tiếng Anh bên ngoài.

Lớp song ngữ hay ENL: phụ huynh được chọn

• New York có hai loại chương trình: giáo dục song ngữ (Bilingual Education, dạy bằng tiếng mẹ đẻ và tiếng Anh) và English as a New Language (ENL, chủ yếu bằng tiếng Anh, kèm hỗ trợ tiếng Anh).
• Quy chế quy định nơi nào có lớp song ngữ thì giáo dục song ngữ là lựa chọn mặc định; phụ huynh có thể chỉ định chuyển sang ENL.
• Phụ huynh có 10 ngày học để nộp lại phiếu chọn chương trình đã ký; nếu không nộp, có lớp song ngữ thì xếp song ngữ, không có thì xếp ENL. Sau đó phụ huynh vẫn có thể đổi.
• Cùng một trường, cùng một lớp, cùng một tiếng mẹ đẻ mà có từ 20 học sinh ELL trở lên thì năm học sau trường phải mở lớp song ngữ; ngưỡng ở cấp học khu là khi cùng lớp cùng ngôn ngữ có từ 20 học sinh trở lên, lớp song ngữ phải nhận được ít nhất 70%.
• Con được xếp vào ENL thì phụ huynh có thể yêu cầu chuyển sang trường có lớp song ngữ, học khu phải lo phương tiện đi lại.
• Việc xếp lớp phải xong trong vòng 10 ngày học sau khi xác định. Mỗi năm học khu phải họp riêng ít nhất một lần với phụ huynh của từng học sinh ELL, có thông dịch viên đủ chuẩn.

Năm mức trình độ, mỗi mức bao nhiêu giờ ENL

Quy chế New York dùng năm mức trình độ để quyết định số giờ ENL mỗi tuần. Một unit of study là ít nhất 180 phút mỗi tuần, kéo dài cả năm học (8 NYCRR 100.1). stand-alone là giờ học tiếng Anh riêng; integrated là giáo viên đủ chuẩn cùng dạy trong giờ tiếng Anh hoặc các môn khác.

• Entering (mới bắt đầu): K–8 ít nhất 2 đơn vị (1 stand-alone, 1 lồng trong giờ tiếng Anh); 9–12 ít nhất 3 đơn vị.
• Emerging (sơ cấp): K–8 và 9–12 đều ít nhất 2 đơn vị.
• Transitioning (trung cấp): ít nhất 1 đơn vị.
• Expanding (nâng cao): ít nhất 1 đơn vị integrated ENL.
• Commanding (thông thạo): đã ra khỏi diện ELL; sau khi ra khỏi diện ít nhất hai năm học, vẫn có nửa đơn vị integrated ENL hoặc hỗ trợ khác được chấp thuận.
• Năm mức này được ghi trong quy chế tiểu bang. Sau khi chuyển sang WIDA ACCESS, bảng điểm của thành phố New York sẽ ghi sáu mức của WIDA và điểm thang đo; hai hệ mức tương ứng nhau thế nào, Sở Giáo dục tiểu bang chưa công bố, hãy hỏi điều phối viên ENL của trường.

Thi đạt mức nào mới được ra khỏi ENL?

Theo 154-2.3(m), có hai đường để ra khỏi diện ELL:

• Bài kiểm tra tiếng Anh hằng năm đạt mức proficient/commanding do tiểu bang đặt ra.
• Bài kiểm tra tiếng Anh hằng năm đạt advanced/expanding ở mọi phần, đồng thời bài thi môn tiếng Anh (ELA) của tiểu bang đạt mức thông thạo; học sinh trung học cũng có thể dùng bài thi tiếng Anh Regents để đạt chuẩn.
• Sau lần thi WIDA ACCESS đầu tiên vào mùa xuân năm 2027, phải đạt bao nhiêu điểm mới tính là đạt chuẩn, tính đến tháng 10 năm 2026 chúng tôi chưa tìm thấy thông báo của Sở Giáo dục tiểu bang. Trước khi trường công bố, hãy hỏi điều phối viên ENL: “Năm nay tiêu chuẩn ra khỏi diện là gì? Khi nào sẽ báo cho phụ huynh?”

WIDA ACCESS thi thế nào

• Đối tượng: mọi học sinh ELL từ K–12, mỗi năm thi một lần.
• Đợt thi năm học 2026–27 của thành phố New York: từ ngày 1 tháng 2 đến ngày 9 tháng 4 năm 2027, trường xếp vào một ngày học bất kỳ trong khoảng này.
• Thi bốn phần nghe, nói, đọc, viết.
• Phiên bản: bản mẫu giáo (thi một kèm một); bản trực tuyến cho lớp 1–12 (độ khó điều chỉnh theo câu trả lời); bản giấy (cho học sinh có IEP hoặc kế hoạch 504 yêu cầu làm bài trên giấy); Alternate ACCESS (cho học sinh khuyết tật nhận thức nặng).
• Kết quả: ghi mức trình độ tiếng Anh theo WIDA và điểm thang đo. Trang chính thức của WIDA có phần giải thích cho phụ huynh.

Năm điều phụ huynh có thể hỏi trường

• What level is my child at now, and how many minutes of ENL does my child receive each week? (Con đang ở mức nào, mỗi tuần được bao nhiêu phút ENL?)
• Is there a bilingual program in Vietnamese at this school or in the district? (Trường hoặc học khu có lớp song ngữ tiếng Việt không?)
• What score on WIDA ACCESS will my child need to exit ELL status this year? (Năm nay WIDA ACCESS phải đạt bao nhiêu mới ra khỏi diện ELL?)
• When will we receive the score report, and can we meet to go over it? (Khi nào gửi bảng điểm, có thể hẹn gặp để giải thích không?)
• Can I have an interpreter in Vietnamese for our meeting? (Họp có thể sắp xếp thông dịch tiếng Việt không?)

Câu hỏi thường gặp

• Hỏi: Khi nào thi NYSITELL? Đáp: Học sinh mới thi trong 10 ngày học đầu tiên khi vào trường ở tiểu bang New York; học khu phải báo cho phụ huynh trong vòng 5 ngày học sau khi xác định.
• Hỏi: Thấy con không nên bị xác định là ELL thì làm sao? Đáp: Trong vòng 45 ngày học sau lần xác định đầu tiên, yêu cầu xem lại bằng văn bản, kèm bằng chứng về trình độ tiếng Anh; học khu phải ra quyết định trong vòng 10 ngày học sau khi nhận yêu cầu.
• Hỏi: Có thể không học lớp song ngữ mà học ENL không? Đáp: Được. Nơi có lớp song ngữ thì giáo dục song ngữ là lựa chọn mặc định, phụ huynh chỉ cần nộp lại phiếu chọn chương trình chỉ định ENL trong vòng 10 ngày học, sau đó vẫn có thể đổi.
• Hỏi: WIDA ACCESS năm 2027 thi khi nào? Đáp: Đợt thi của trường công thành phố New York là từ ngày 1 tháng 2 đến ngày 9 tháng 4 năm 2027, trường xếp vào một ngày học bất kỳ trong khoảng này.

Phạm vi bài viết

Bài này tổng hợp quy định trong quy chế 8 NYCRR Part 154 của tiểu bang New York, cùng thông tin về việc đổi bài thi do trường công thành phố New York công bố, tính đến tháng 10 năm 2026. Lần này không vào được trang web của Sở Giáo dục tiểu bang New York (lỗi chứng chỉ), văn bản quy chế lấy từ bản đăng lại trên Cornell LII. Điểm ra khỏi diện và cách quy đổi mức trình độ thời WIDA sẽ được công bố sau, lấy theo thông báo của trường và Sở Giáo dục tiểu bang. Cách làm của California, xem hai bài của trang này về ELPAC và AB 2555.